Views: 0 Omuwandiisi: Site Editor Obudde bw'okufulumya: 2021-07-07 Ensibuko: Ekibanja
Manya ebikwata ku kutereka bbaatule za solar panel omuli n’ebyo ebiriko, bw’oba weetaaga solar panels okuteeka emu n’okumanya oba olina okufuna.
Tukubuulira byonna by’olina okumanya ku bbaatule ezikozesa amaanyi g’awaka (oba bbaatule z’enjuba).
Okuva amaka ki mwe gayinza okuganyulwa mu kuteeka ssente mu kutereka amaanyi, okutuuka ku bika bya bbaatule ebiriwo, ebika ki ebizikola, ne ssente mmeka ze zigula.
Okutereka bbaatule za solar panel kye ki?
Enkola y’okutereka amaanyi, era eyitibwa bbaatule y’awaka oba ey’enjuba, ekusobozesa okukwata amasannyalaze osobole okugakozesa mu kiseera ekirala. Okugeza osobola okutereka amasannyalaze amasannyalaze g’enjuba ge gakola emisana n’ogakozesa ekiro.
Ebika bya tekinologiya ebinene omuli Samsung ne Tesla bitunda enkola z’okutereka amaanyi g’awaka. Kkampuni z’amasannyalaze omuli EDF Energy, Eon ne Ovo nazo mu kiseera kino zitunda solar panel ne storage packages.
EDF Energy etunda bbaatule za Powervault ez’amasannyalaze g’enjuba era egamba nti bakasitoma basobola okufuna ekisaanyizo mu kuddamu okuyamba EDF okutebenkeza omukutu. Egamba nti egezaako okukola ‘omukutu gwa bbaatule entonotono’ okuyamba okutebenkeza entikko n’ebifo eby’okufulumya amaanyi n’obwetaavu bwa bakasitoma’.
Eon etunda bbaatule ku mabbali g’amasannyalaze g’enjuba bakasitoma basobole okutereka amasannyalaze agasukkiridde agakolebwa, oba okucaajinga mmotoka yaabwe ey’amasannyalaze. Era esasula bakasitoma olw’amasannyalaze agasukkiridde ge bafulumya ku mudumu.
Ovo etunda ekyuma ekitereka amaanyi g’awaka ekisasula okuva ku mudumu ng’amasannyalaze ga buseere ate nga tegakozesa kaboni nnyo, ne kifulumya okuddukanya ebyuma ng’amasannyalaze ga bbeeyi ate nga gakozesa kaboni nnyo oluvannyuma.
Tekinologiya ono omupya ennyo ayinza okuba ow’omugaso okulowoozebwako singa oba okola amaanyi go awaka naye ng’oyinza okukozesa amaanyi mangi – oba oteekateeka okutandika okukikola.
Soma omanye ebintu eby’enjawulo ebitereka amaanyi, ssente mmeka ezigula, n’ebirungi n’ebibi ebiri mu bbaatule. Oba buuka butereevu ku mmeeza yaffe eya bbaatule z’awaka ezisembyeyo.

Okutereka bbaatule z’enjuba kituufu eri amaka gange?
Bw’oba olina solar PV panels, oba ng’oteekateeka okuziteeka, olwo okukozesa bbaatule z’awaka okutereka amasannyalaze g’okoze kijja kukuyamba okwongera ku bungi bw’amaanyi agazzibwawo g’okozesa. Mu butuufu, abantu 60% abalina, oba abandirowoozezza ku bbaatule y’awaka baatugamba nti ensonga yali basobole okukozesa amasannyalaze amangi agava mu bipande byabwe eby’enjuba.*
Okutereka amaanyi g’awaka nakyo kijja kukendeeza ku masannyalaze g’okozesa okuva ku mudumu, n’okusala ku ssente zo. Singa amaka go gaba tegaliiko masannyalaze, kiyinza okuyamba okukendeeza ku kukozesa jenereta ezikuuma amafuta g’ebintu ebikadde.
Mu bbanga eritali ly’ewala, ebisale by’obudde bw’okukozesa bijja kukusobozesa okutereka amasannyalaze ate nga ga buseere (okugeza ekiro kimu) osobole okugakozesa mu biseera by’amasannyalaze. Kkampuni z’amasannyalaze ntono zino zaatongoza dda.
Okutereka amaanyi g’awaka kijja kukumalawo ssente ezisukka mu pawundi 2,000, kale ojja kwetaaga okukakasa nti ssente z’otaddemu ziba za mugaso.
Bw’oba oli waka emisana era ng’okozesa dda ekitundu ekinene ku masannyalaze g’okola, oba okukyusa amasannyalaze agasukkiridde okubugumya amazzi go (okugeza), olwo bbaatule eyinza obutaba nnungi gy’oli.
Kino kiri bwe kityo kubanga okutereka amaanyi g’awaka kijja kukumalawo pawundi ezisoba mu 2,000, kale ojja kwetaaga okukakasa nti ssente za mugaso.
Bwoba oyagala okukekkereza ssente ng'oteekawo ekifo ekitereka amaanyi, nga 17% ku Kiki? bammemba abaagala bbaatule z’awaka*, soma omanye ebisoose okulaba enkola z’okutereka amaanyi eziriwo kati.
Nga tonnalowooza ku kutereka masannyalaze, kakasa nti amaka go gakekkereza amaanyi nga bwe kisoboka.


Nsobola okukekkereza ssente nga nkozesa bbaatule ya solar?
Nga? bammemba be twayogeddeko nabo batera okusasula ssente ezitakka wansi wa pawundi 3,000 (25%) oba wakati wa pawundi 4,000 ne pawundi 7,000 (41%) ku nkola y’okutereka bbaatule (nga tobaliddeemu ssente za PV y’enjuba, we kiba kituufu). Emiwendo egyajuliziddwa mu kipande wansi giva ku pawundi 2,500 okutuuka ku pawundi 5,900.
Kiki ki? bammemba basasudde bbaatule z’amasannyalaze g’enjuba
Okuteekawo enkola y’okutereka amaanyi g’awaka ssente z’olina okumala ebbanga eddene okuyamba okukendeeza ku ssente z’amasannyalaze, wadde nga kino kiyinza obutaba kikukubiriza.
Oba bbaatule ejja kukuwonya ssente kijja kusinziira ku:
· ssente ezisaasaanyizibwa mu kussaako
· ekika ky’enkola essiddwawo (DC oba AC, kemiko wa bbaatule, ebiyungo) .
· engeri gye kikozesebwamu (nga mw’otwalidde n’obulungi bw’enkola y’okufuga)
· ebbeeyi y’amasannyalaze (n’engeri gye gakyuka mu bulamu bw’enkola yo) .
· obulamu bwa bbaatule.
Enkola eziwerako zijja ne ggaranti ya myaka 10. Zeetaaga okuddaabiriza kitono, n’olwekyo ssente enkulu ze zisooka okuziteeka. Bw’oba ogiteeka ne solar PV (esobola okumala emyaka 25 n’okusoba), olina okulowooza ku ssente ezisaasaanyizibwa mu kukyusa bbaatule.
Wadde nga ssente za bbaatule nnyingi, kijja kutwala ekiseera kiwanvu bbaatule okwesasula. Naye singa emiwendo gya bbaatule gikka mu biseera eby’omu maaso (nga bwe kiri ku miwendo gy’amasannyalaze g’enjuba), n’emiwendo gy’amasannyalaze ne girinnya, olwo ebiseera by’okusasula byanditeredde.
Kkampuni ezimu ezitereka ebintu ziwa emigaso mu by’ensimbi – okugeza, okusasula oba okukendeeza ku misolo olw’okuwa obuweereza eri omukutu (okugeza okuleka amasannyalaze aga sipeeya okuva ku mudumu okuterekebwa mu bbaatule yo). Bw’oba olina mmotoka ey’amasannyalaze, okusobola okutereka amasannyalaze ag’ebbeeyi entono okugasasula kiyinza okukuyamba okukendeeza ku nsaasaanya yo.
Tetunnaba kugezesa nkola za kutereka maanyi ga maka okusobola okubala ssente mmeka ze ziyinza okukusasula oba okukuwonya. Wabula olina okulowooza oba oli ku musolo ogulina ssente z’amasannyalaze ez’enjawulo okusinziira ku ssaawa y’olunaku era, bw’oba weekolera, bungi ku buno bw’okozesa edda.

Bw’ofuna Feed-in Tariff (FIT), ekitundu kyayo kisinziira ku bungi bw’amasannyalaze g’okola n’ofulumya mu gird. Ojja kwetaaga okuba nga weewandiise dda okufuna FIT kuba eggaddwa eri enkola empya. Bw’oba tolina mita ya magezi omuwendo gw’amasannyalaze g’ofulumya ebweru gubalirirwamu ebitundu 50% ku by’okola.
Bw’oba olina mita entegefu, ssente z’osasula ebweru w’eggwanga zijja kwesigama ku data entuufu ey’okutunda ebweru w’eggwanga. Wabula bw’oba ne bbaatule y’awaka gy’ossaako, ssente z’osasula ebweru w’eggwanga zijja kubalirirwamu ebitundu 50% ku by’okola. Kino kiri bwe kityo kubanga mita yo ey’okutunda ebweru w’eggwanga tesobola kuzuula oba amasannyalaze agafulumizibwa ebweru okuva mu bbaatule yo gaasooka kukolebwa bipande zo oba gaggyibwa ku mudumu.
Bw’oba oyagala okuteeka amasannyalaze g’enjuba ne bbaatule y’enjuba, emisolo emipya egya Smart Export Guarantee (SEG) gijja kukusasula amasannyalaze gonna agasukkiridde agazzibwawo g’okoze n’ogatwala ku mudumu. Bino bitono nnyo kati naye kkampuni zonna ezirina bakasitoma abasoba mu 150,000 zirina okuziwaayo omwaka we gunaggweerako. Geraageranya emiwendo okuzuula ekisinga obulungi gy’oli – naye kebera oba olina ebisaanyizo bw’oba olina storage gy’ossaako.
Okusonda ssente z’okutereka amaanyi
Ekitundu ekitono ekya Kiki? bammemba be twogeddeko nabo basasudde pawundi ezisoba mu 7,000 ku bbaatule yaabwe ey’awaka, wadde nga kimu kyakuna ku bo basasudde ssente ezitakka wansi wa pawundi 3,000. Wabula, kikyali nsimbi za maanyi.
Ekimu ku biyinza okukolebwa kwe kusasula bbaatule yo nga bukyali ng’okozesa ssente z’otereka. Naye bw’oba tolina ssente enkalu okukola kino, oyinza okulowooza ku ky’okwewola. Wabula jjukira nti ojja kuba olina okusasula amagoba ku ssente z’owola, n’olwekyo kakasa nti amagoba g’ofuna okuva mu kutereka gandisinga gano.
Bw’oba obeera mu Scotland, gavumenti ewola bannannyini mayumba ssente ezitaliiko magoba okusobola okusonda ssente z’okulongoosa mu kukekkereza amaanyi omuli n’okutereka amaanyi. Osobola okwewola ssente eziwera pawundi 15,000, z’olina okusasula mu myaka 10. Laba Energy Saving Trust Home Energy Scotland okumanya ebisingawo.
Ebintu ebitereka bbaatule
Nga tekinologiya omupya ennyo, waliwo ebintu ebitono, naye ebigenda byeyongera. Obusobozi bwa bbaatule empya eza lithium-ion buva ku kWh nga emu okutuuka ku kWh munaana; enkola ya 4kWh yanditerese amaanyi agamala okufumba ekkeeti yo emirundi 37 okusinziira ku kitongole ekikekkereza amaanyi.
Bw’oba oyagala obusobozi obunene, kkampuni ezimu zikuwa enkola ‘eziyinza okusimbibwa’ ezigatta bbaatule ezisukka mu emu.
Zino zitandikira ku sayizi ya kompyuta entono okutuuka ku sayizi y’ekyuma eky’okwoza engoye. Obusobozi obusingako kitegeeza bbaatule ennene ate nga nzito. Enkola entonotono zisobola okuteekebwa ku bbugwe, ate ennene ne zituula wansi.
Kozesa ekipande wansi okugeraageranya emiwendo gya bbaatule egy’omulembe, obusobozi n’ebintu ebikulu.
Enkola z’okutereka amaanyi round-up |
|||||||
Ekyamaguzi |
Bbeeyi (nga tobaliddeemu kussaako) |
Sayizi (cm) . |
Obuzito (kkiro) . |
Obusobozi |
Waranti yaayo |
Ebikulu ebirimu |
Okubeerawo |
Bbanka y’amasannyalaze eya Duracell |
£4499 |
68 x 26 x 61 obuwanvu |
96 |
3.3kWh |
Emyaka 10 |
Osobola okulondoola okukola n’okutereka amasannyalaze ng’oyita mu app. Obusobozi okusuubula ne grid. |
Efunibwa okuva mu Duracell. |
Battery ya AC eya Enphase |
£1,699 |
39 x 33 x 22 obuwanvu |
23 |
1.2kWh |
Emyaka 10 |
Sofutiweya wa Enphase Enlighten ekulaga okukola n’okukozesa amaanyi. |
Efunibwa ng’oyita mu ba UK installers. |
LG Chem Resu |
£5,545+ |
44 x 43 x 10 obuwanvu |
33 |
3.3kWh |
Okutuuka ku myaka 10 |
Asobola okuteekebwa ku bbugwe oba wansi. |
Nga bayita mu bapunta ba Eon. |
Battery ya Moixa Smart (AC) . |
£2,950 - £3,450 (nga kw’otadde n’okussaako) |
51 x 35 x 25 obuwanvu |
40 oba 49 |
2kWh oba 3kWh |
Emyaka 10 (gyongezebwayo eri bammemba ba Gridshare) |
Moixa egenda kusasula pawundi 50 buli mwaka okusuubula amaanyi agasukkiridde agaterekeddwa mu bbaatule yo ng’ekozesa GridShare eyungiddwa ku mukutu. |
Efunibwa butereevu okuva mu Moixa. |
Nissan xEkitereka |
£5,550+ |
122 x 89 x 22 obuwanvu |
135 |
4.2kWh ne 6kWh |
Emyaka 5-10 |
Battery ziddamu okukozesebwa okuva mu mmotoka za Nissan ez’amasannyalaze. Home energy management app erondoola okutereka amaanyi n'okukozesa. |
Efunibwa okuva mu kkampuni ya Nissan. |
Powervault 3. Okukozesa amaanyi |
£3,229 (4kWh) £4,999 (8kWh)(zonna teziriiko musolo gwa VAT) |
97 x 100 x 25 (omusono ogusinga obutono) |
129kg (4kWh) okutuuka ku 179kg (8kWh) |
4kWh ne 8kWh |
Emyaka 10 |
Online portal monitor omutindo gw'okusasula. Obusobozi obuzimbibwamu okusobola okuwa empeereza ya grid. |
Efunibwa okuva mu Powervault, UK installers ne distributors. |
Samsung SDI Byonna mu kimu |
£5,500 |
100 x 27 x 68 obuwanvu |
95 |
3.6kWh |
Emyaka 5 |
Enkola y’okulondoola ezuula ensobi era ekusobozesa okufuga bbaatule ng’oli wala. Efunibwa ku yintaneeti ne ku ssimu. |
Esangibwa mu Bungereza. |
Enkola ya Battery ya SolaX |
£1,920+ |
33 x 45 x 11 obuwanvu |
26 oba 44 |
KWh 3.3 oba kWh 6.5 |
Emyaka 10 |
Omukutu gwa Solax gukusobozesa okulondoola enkola yo okuva ewala n’okusalawo ebintu by’olina okukola. |
Efunibwa ng’oyita mu ba UK installers. |
Tesla Powerwall ekola ku nsonga eno |
£6,200 |
74 x 111 x 14 obuwanvu |
125 |
13.5kWh |
Emyaka 10 |
Tesla App ekusobozesa okulondoola enkola yo. |
Efunibwa butereevu okuva mu Tesla. |
Varta Pulse 3 ne 6 |
£3,729+ (nga tobaliddeemu VAT) |
60 x 69 x 19 obuwanvu |
45 ne 65 |
3.3kWh ne 6.5kWh |
Emyaka 10 |
Varta's Storage App ekusobozesa okulondoola n'okufuga enkola yo ng'oli wala. |
Esangibwa ng'oyita mu ba UK installers.. |
Kijjukire nti obusobozi obukozesebwa butera okuba obutono okusinga obusobozi obulagiddwa. Kino kiri bwe kityo kubanga bbaatule zitera okufiirwa amaanyi agamu mu kucaajinga n’okufulumya, era ezisinga tezikoleddwa kufulumya mu bujjuvu buli kiseera.
Ebintu ebiri mu kipande waggulu bikoleddwa okukola ne giridi. Bw’oba toli ku mutimbagano, yogerako n’omuteeka butereevu okufuna enkola etuukira ku mbeera yo.
Oluvanyuma lw’okuggalawo enteekateeka y’emisolo gy’okuyingiza emmere mu March wa 2019, Ikea yategeezezza nti etadde ‘mu kutunuulirwa’ eky’okukozesa amasannyalaze g’enjuba. Mu kiseera kino tetunda masannyalaze ga waka.

Nga tonnassaamu nkola ya kutereka maanyi ga maka
Lowooza oba okola amasannyalaze agamala g’otokozesa okukifuula eky’omugaso okwongera okutereka amaanyi mu nkola ya solar panel eriwo.
Bwoba oyagala okwekuuma okuva ku kusala kw'amasannyalaze nga okozesa bbaatule y'awaka, nga 4% ku Kiki? bammemba abalina solar panels abalina oba abandirowoozezza ku nkola ya bbaatule batugambye nti bwe bali, si nkola zonna nti zisaanira.
Funa quotes okuva mu ba installers abawerako ku cost of installation n'okukekkereza okubalirirwa. Basabe bakunnyonnyole okubalirira kwabwe era obuuzeeko ekintu kyonna ky’otokakasa.
Kebera nti ekintu kyo ekikussaako omukono mu tteeka erikwata ku nkola y’okukozesa amasannyalaze agazzibwawo (RECC), kati ekwata ku kutereka. Kino kitegeeza nti bawandiisiddwa ku mutindo gwa waggulu ogw’empisa, omuli n’okuwa amawulire amalungi agakwata ku kussaako kwo. Era olina omukisa okuyingira mu nkola ya RECC ey’okwemulugunya singa wabaawo ekikyamu.
Mu kiseera kino ekitongole kya Microgeneration Certification Scheme (MCS) kiri mu kukola satifikeeti y’enkola z’okutereka bbaatule. Egamba nti kino kijja kulaba ng’abaguzi bakuumibwa.
Nnina okuba ne solar panels okuteeka bbaatule?
Nedda.Osobola okucaajinga bbaatule y’awaka ng’okozesa amasannyalaze g’ogula ku ggirita. Bw’oba olina omusolo gw’amasannyalaze ogw’ekiseera ky’okozesa osobola okukekkereza ssente ng’ocaajinga bbaatule yo ng’amasannyalaze ga buseere, n’okozesa amasannyalaze agavaamu kale nga togula ku mudumu mu biseera eby’ebbeeyi.
Naye abantu abasinga tebannaba kufuna misolo gya budde bwa kukozesa. Zino zigenda kweyongera okubeerawo nga mita entegefu zitandise okuyisibwa. Economy 7 ne Economy 10 bika ebiriwo eby’emisolo egy’ekiseera ky’okukozesa, ebiseera ebisinga bikwatagana n’enkola z’ebbugumu mu kutereka.
Bw’oba olina mmotoka ey’amasannyalaze, mita entegefu kitegeeza nti ojja kusobola okukozesa eyiyo okutereka n’okukozesa amasannyalaze okuva ku mudumu. Laba mmotoka z'amasannyalaze ezisinga obulungi.


Enkola z’okuteeka bbaatule mu kutereka
Okuteeka bbaatule kuliko ebika bibiri: Enkola ya DC ne AC.
Enkola za bbaatule za DC
Enkola ya DC eyungibwa butereevu ku nsibuko y’amasannyalaze (okugeza ebipande by’enjuba), nga mita y’okukola amasannyalaze tennabaawo. Tojja kwetaaga inverter ndala, ekola obulungi, naye okucaajinga n’okufulumya tekukola bulungi, kale kiyinza okukosa FIT yo (kino tekitera kirungi singa oba ozzaawo bbaatule ku nkola ya PV eriwo).
Enkola za DC teziyinza kusasulwa okuva ku mudumu okusinziira ku kitongole ekikekkereza amasannyalaze.
Enkola za bbaatule za AC
Zino ziyungibwa oluvannyuma lwa mita y’okukola amasannyalaze. Kale ojja kwetaaga ekitundu ky’amasannyalaze aga AC-to-DC okukyusa amasannyalaze g’okola okufuuka AC gy’osobola okukozesa mu maka go (n’oluvannyuma oddeyo okugatereka mu bbaatule yo).
Enkola za AC za bbeeyi okusinga enkola za DC okusinziira ku kitongole ekikekkereza amaanyi. Naye enkola ya AC tejja kukosa nsasula zo eza FITs, anti mita y’omulembe esobola okuwandiisa omugatte gw’ebifulumizibwa mu nkola.
Amagezi ku kuteeka bbaatule
Bw’oba oteeka enkola y’okutereka, olina okutegeeza Omuddukanya Omukutu gw’Okusaasaanya mu kitundu kyo – kebera mu kibiina ekigatta emikutu gy’amasannyalaze bw’oba tokakasa ani. Era oyinza okwetaaga okutegeeza olukiiko lw’ekitundu kyo.
Weegendereze okutunda ku puleesa. Kebera amagezi gaffe agagula amasannyalaze g’enjuba ku bintu by’olina okwegendereza, omuli okukendeeza amangu ku quotes n’obutaba na mawulire mu bujjuvu. RECC yafuna okwemulugunya kumu buli wiiki ku kutereka bbaatule mu 2017.
Okutereka bbaatule ya solar panel: ebirungi n’ebibi
Ebirungi:
· Akuyamba okukozesa amasannyalaze amangi g’okola.
· Firimu ezimu zikusasula olw’okukkiriza bbaatule yo okukozesebwa okutereka amasannyalaze agasukkiridde ku mudumu.
· Kiyinza okukusobozesa okweyambisa amasannyalaze ag’ebbeeyi entono.
· Require little maintFind out about solar panel battery storage, omuli n’ebyo ebiweebwayo, bw’oba weetaaga solar panels okuteeka emu n’okumanya oba olina okufuna emu.
Tukubuulira byonna by’olina okumanya ku bbaatule ezikozesa amaanyi g’awaka (oba bbaatule z’enjuba).
Okuva amaka ki mwe gayinza okuganyulwa mu kuteeka ssente mu kutereka amaanyi, okutuuka ku bika bya bbaatule ebiriwo, ebika ki ebizikola, ne ssente mmeka ze zigula.
ebirimu biba bwereere!
ebirimu biba bwereere!