Views: 0 Omuwandiisi: Site Editor Obudde bw'okufulumya: 2023-06-26 Ensibuko: Ekibanja
Gye buvuddeko ekitongole ky’ensi yonna ekivunaanyizibwa ku by’amasannyalaze kyategeeza nti omwaka 2027 we gunaatuukira, amasannyalaze g’enjuba gasuubirwa okusinga amasannyalaze agava mu koolaasi era gafuuke engeri enkulu ey’okukola amasannyalaze. Kale, lwaki amaanyi g’enjuba goolekedde okufuuka amaanyi amakulu ag’amaanyi amapya mu biseera eby’omu maaso?

Emyaka egisukka mu kkumi egiyise, amaanyi g’enjuba gaali si makulu mu mpaka z’amasoboza mu nsi yonna, nga ge gasinga obutono mu nsibuko zonna ennene ez’amasannyalaze, nga tegawera 1%. Wabula ebintu bikyuse kati, ekitongole ky’ensi yonna ekivunaanyizibwa ku masannyalaze ekya International Energy Agency (IEA) kigamba nti mu myaka esatu, amasannyalaze g’enjuba gajja kukola amasannyalaze mangi okusinga ggaasi ow’obutonde. Mu myaka ena, omwaka 2027 we gunaatuukira, eyinza okusinga amanda ng’engeri esinga okukola amasannyalaze.


Ensonga enkulu eri nti ssente ezisaasaanyizibwa mu kussaawo amasannyalaze g’enjuba zikendedde nnyo. Ebiwandiiko biraga nti ku masannyalaze g’enjuba ag’omutindo gw’ebikozesebwa, omuwendo gwa wakati ogw’okuzimba n’okuddukanya gukyagenda mu maaso n’okukendeera okuva mu 2009, era nga gujja kuba ddoola nga 36 zokka buli megawatt-essaawa mu mwaka gwa 2021, okukka kwa bitundu nga 90% bw’ogeraageranya ne 2009. Omuwendo gw’amanda gukyuse kitono, ku ddoola nga 108 buli megawatt-essaawa mu 2021. Bahar, omukenkufu mu by’ensi yonna Akatale k’amasannyalaze agazzibwawo mu kitongole ky’amasannyalaze, kategeezezza nti amasannyalaze g’enjuba ga... kisuubirwa okukola kumpi ebitundu 60% ku masannyalaze amapya agateekebwawo mu myaka etaano egijja.


Okugatta ku ekyo, mu myaka egiyise, gavumenti z’amawanga ag’enjawulo zeeyongedde okufaayo ku by’okwerinda by’amasannyalaze, era nazo zireese enkola ezikwatagana nazo okuziwagira. Okusinziira ku nteekateeka ya EU, omwaka 2025 we gunaatuukira, obusobozi bwayo obuteekeddwawo obw’okukola amasannyalaze g’enjuba bujja kusukka emirundi ebiri egy’omwaka 2020, butuuse ku GW 320, ate mu mwaka gwa 2030 bujja kutuuka ku GW 600. Etteeka lya Amerika erikendeeza ku bbeeyi y’ebintu lisuubirwa okusobozesa abakola amasannyalaze g’enjuba okunyumirwa emisolo egimu mu myaka 10 okusobola okukola okuzimba okw’ekiseera ekiwanvu n’okunene.

Ensonga endala etayinza kubuusibwa maaso eri nti ekipimo ky’okuzimba amaanyi g’enjuba kiyinza okuba ekinene oba ekitono. Ng’oggyeeko ensengekera ennene, esobola n’okuba bbaatule emu ku kasolya. N’olwekyo, okukola amasannyalaze g’enjuba mu maka nakyo katale kakulu. Akulira kkampuni emu ekola amasannyalaze g’enjuba mu Amerika yayogeddeko mu mboozi ey’akafubo ne CNBC nti obwetaavu bw’emmotoka ez’amasannyalaze okweyongera ennaku zino nakyo kiyinza okuviirako obwetaavu bw’okukola amasannyalaze g’enjuba mu maka mu biseera eby’omu maaso kubanga gangu, ga buseere era geesigika.


Kya lwatu nti amasannyalaze g’enjuba gakyalina okusoomoozebwa okumu. Okusinziira ku White House, ebitundu ebisoba mu 70% ku mudumu gw’amasannyalaze mu Amerika guwezezza emyaka egisukka mu 25. Layini z’amasannyalaze enkadde ziyinza obutasobola kukwatagana na bwetaavu bw’ensibuko z’amasannyalaze amayonjo ng’amasannyalaze g’enjuba.
Okugatta ku ekyo, ekifo kya giridi eky’ennono ekyasooka tekisaanira kutambuza maanyi mayonjo. Okuzza obuggya omukutu gw’amasannyalaze, kyolekedde okwongera okwongera ku ssente z’amasannyalaze
