Ekitongole kya Amerika ekikola ku by’amasannyalaze kirangiridde okuweebwa ensimbi mu tekinologiya w’emmotoka omupya n’ebiseera eby’omu maaso

EBIRANGO BYEGATTA KU KAFEESO WA PUBLIC NE PRIVATE SECTOR OKUKOLA KU ENGERI Y’OKWEGABIRA BATTERY MU MAKA

Ekitongole ky’amasannyalaze ekya Amerika (DOE) olwaleero kirangiridde obukadde bwa ddoola 200 mu myaka etaano egijja okuweebwa pulojekiti z’emmotoka ez’amasannyalaze, bbaatule, n’emmotoka eziyungiddwa mu laabu z’eggwanga eza DOE n’enkolagana empya eya DOE okuwagira obuyiiya bw’emmotoka ez’amasannyalaze.

'Essira tulitadde ku nkola yonna ey'okugaba bbaatule okuva ku ssupu okutuuka ku ntangawuuzi – okuva ku kusima n'okulongoosa mu ngeri ey'olubeerera okutuuka ku kukola n'okuddamu okukola ebintu – ekigenda okuvvuunula enkumi n'enkumi z'emirimu emipya okwetoloola eggwanga n'okuteeka mmotoka z'amasannyalaze ezisingako obuyonjo ku luguudo,' akola nga omuyambi w'omuwandiisi Kelly Speakes-Backman bwe yategeezezza. 'Twagala okuteekawo obukulembeze bw'ensi yonna ku buli mutendera gw'okugaba ebintu, era nsanyuse nnyo olw'ebiyinza okubaawo.'

Ensimbi obukadde bwa ddoola 200 ezigenda okuweebwa laabu z’eggwanga, nga zirina okuteekebwamu ssente, zigenderera okukola obuyiiya mu mmotoka ez’amasannyalaze okusobola okukendeeza ku kaboni mu by’entambula, ensibuko y’omukka ogufuluma mu Amerika. Ensimbi zino ziggule eri omukutu gwa DOE ogwa laboratory z’eggwanga 17 era nga ziddukanyizibwa ofiisi ya DOE ekola ku tekinologiya w’emmotoka.

Ensimbi zino zisiima omukisa gwa VTO ogw’okusonda obukadde bwa ddoola 62 okukendeeza ku bucaafu obufuluma mu mmotoka n’okwongera ku bulungibwansi bw’emmotoka ezitambulira ku nguudo n’eziri ku nguudo, ezalangirirwa mu April 2021. Pulojekiti zijja kwetaagisa abasaba okuleeta enteekateeka y’okutuukiriza ebigendererwa by’enjawulo, obwenkanya, n’okuyingiza abantu bonna, omuli okuwagira abantu okuva mu bibinja ebitakiikirira bulungi mu STEM, okutumbula obwenkanya mu ttiimu ya pulojekiti, n’okufulumya emigaso eri ebitundu ebitali biweereddwa bulungi.

Omuwandiisi w’amasannyalaze Jennifer M. Granholm yalangiridde ensimbi zino mu kukubaganya ebirowoozo ku mmeeza eyeetooloovu ku kunyweza enkola y’okugaba bbaatule ez’omulembe mu ggwanga, ekyaddiridde ebiteeso okuva mu kitongole kya National Blueprint for Lithium Batteries 2021-2030 ekyafulumizibwa gye buvuddeko.

Battery ez’omulembe, ezikozesa lithium zikola kinene mu tekinologiya ow’ekyasa 21 ng’emmotoka ez’amasannyalaze, okutereka emikutu gy’amasannyalaze nga teyimiridde, n’okukozesa eby’okwerinda ebigenda okuba ebikulu mu kukuuma ebiseera bya Amerika eby’omu maaso eby’amasannyalaze amayonjo. Leero, Amerika yeesigamye nnyo ku kuyingiza ebitundu bya bbaatule eby’omulembe okuva ebweru w’eggwanga, ekiraga eggwanga obuzibu mu nkola y’okugaba ebintu obuyinza okutaataaganya okubeerawo n’ebbeeyi ya tekinologiya ono, wamu n’abakozi abazikola.

Enteekateeka eno eyakolebwa ekibiina ekigatta bbaatule ez’omulembe ekya Federal Consortium for Advanced Batteries (FCAB) eraga obwetaavu bw’okukolagana okw’amaanyi mu gavumenti eya wakati, amatendekero ga Amerika, laboratory z’eggwanga, abakwatibwako mu makolero, n’emikwano gy’ensi yonna.

Kaweefube wa DOE ow’okunyweza enkola y’okugaba bbaatule za lithium mu ggwanga era agenda kuwagira n’okusoomoozebwa okunene okutereka amaanyi (ESGC). ESGC nteekateeka ya maanyi okwanguya enkulaakulana, okutunda, n’okukozesa tekinologiya ow’omulembe oguddako ow’okutereka amaanyi n’okuyimirizaawo obukulembeze bwa Amerika mu nsi yonna mu kutereka amaanyi.